prof. dr hab. Jerzy Zdanowski

Uniwersytet Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie

Redaktor naczelny

jzdanowski@uafm.edu.pl

Doktor nauk o polityce, doktor habilitowany oraz profesor nauk historycznych specjalizujący się w problematyce Bliskiego Wschodu.
Profesor na Wydziale Prawa UAFM; pełnił przez trzy kadencje funkcję przewodniczącego Rady Naukowej dyscypliny nauki o polityce i stosunki międzynarodowe. Promotor i recenzent prac doktorskich, habilitacyjnych i tytułów profesorskich. Recenzent projektów The European Science Foundation. W latach 1978–2016 pracownik Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN. Wykładał na UJ, SGH i UW. W latach 1994–2016 redaktor naczelny anglojęzycznego rocznika IKŚiO PAN „Hemispheres. Studies on Cultures and Societies”.
Badania politologiczne i historyczne nad Bliskim Wschodem prowadzi od 1974 r. Dotyczą one stosunków międzynarodowych, systemów politycznych w aspekcie teorii politologicznych i stosunków międzynarodowych, historii nowożytnej i najnowszej Bliskiego Wschodu, islamizmu, prawa muzułmańskiego, kontaktów międzykulturowych i problematyki rozwojowej. W ramach przygotowania arabistycznego studiował na uniwersytetach w Kuwejcie, Jordanii i Egipcie.
Odbył liczne zagraniczne staże badawcze, m. in. był stypendystą The British Academy (School of Oriental and African Studies w Londynie) i Fundacji Fulbrighta (Uniwersytet Princeton, Uniwersytet Rutgers) oraz Rządu Francji (stypendium „haut niveau”, La Maison Mediterranéenne des Sciences de l’Homme, Aix-en-Provence).
Prowadził kwerendy w: The Houghton Library na Uniwersytecie Harvarda, w The Presbiterian Historical Society w Filadelfii, The Hope College w Holland (Michigan), The Theological Seminary of the Reformed Church w New Brunswick (New Jersey), Archiwum Państwowym Federacji Rosyjskiej (Moskwa), archiwach państwowych w Rabacie, Kairze, Ammanie, Teheranie i Maskacie oraz wielokrotnie w The National Archives i w The India Office w Londynie oraz w Le Centre des archives diplomatiques w Nantes i w La Courneuve, a także w Service historique de la Défense w Vincennes. Prowadził badania terenowe w Omanie oraz w Chinach wśród muzułmanów chińskich w prowincjach Sinciang, Hunan i X’ian.
Brał udział w projektach międzynarodowych, m. in. „Individual and Society in the Mediterranean Muslim World” sponsorowanym w latach 1996–2001 przez The European Science Foundation w Strassburgu. W latach 1998–2001 koordynował realizację polsko-fińskiego projektu badawczy “State and Everyday Life in Africa” sponsorowanego przez UNESCO, a w latach 2009–2013 – projektu „African Boderlands” finansowanym przez The European Science Foundation. Był członkiem zespołu przy Bibliotece Narodowej ds. opracowania rękopisu Wacława Rzewuskiego.
Był wybierany do Komitetu Nauk Orientalistycznych PAN stale od 2000 roku.
W 2003 r. otrzymał Nagrodę Naukową Wydziału I Nauk Społecznych PAN z zakresu orientalistyki za pracę Historia Arabii Wschodniej od czasów najdawniejszych do końca XIII w.
Uzyskał następujące granty MNiSzW i NCN: „Islam a globalizacja” (2003–2005 wspólnie z prof. Anną Mrozek-Dumanowską); „Niewolnictwo w Zatoce Perskiej w XX w.” (2006–2008); „Muzułmańska myśl społeczno-polityczna. Nurt Braci Muzułmanów” (2006–2008); „Społeczeństwa Bliskiego Wschodu w XX w.” (2009–2012); „Stosunki międzynarodowe na Bliskim Wschodzie w XX w.” (2010–2012); „Państwo na muzułmańskim Bliskim Wschodzie. Procesy genezy i czynniki trwania” (2011–2014); „The Arabian Mission i jej działalność w Zatoce Perskiej w latach 1889–1972. Zagadnienia komunikacji międzykulturowej, konwersji religijnej i historii regionu” (2014–2016); „Żołnierze muzułmańscy w armii francuskiej w czasie I wojny światowej a polityka multukulturalizmu” (2018–2020).
Wygłosił kilkadziesiąt wykładów za zagranicą na zaproszenie, w tym w: Zentrum Moderner Orient (Berlin), na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, na Uniwersytecie w Hajfie, w Institut des Relations Internationales w Casablance, na Uniwersytecie Szejka Zajda w Abu Zabi, w Department of Near Eastern Studies na Uniwersytecie w Princeton, w the Hagop Kevorkian Center for Near Eastern Studies (New York University), w Trinity College Uniwersytetu w Dublinie, w Wielkim Meczecie Sułtana Kabusa w Maskacie, w Beer Sheva University in the Negev, w St Anthony’s College Uniwersytetu w Oksfordzie, w Columbia University, Rutgers University, Institute of Diplomatic Studies (Rijad), Liverpool University, Collegium Maius (Uniwersytet Jagielloński).

Wybrane publikacje

Jest autorem ponad stu dwudziestu artykułów naukowych i rozdziałów oraz 22 książek.

Monografie

• Konflikt palestyńsko-izraelski w świetle teorii stosunków międzynarodowych (wspólnie z dr. Michałem Lipą) repozytorium eRIKA UAFM
• Middle East 2024: Decoding the Complexities of a Regional System, KAAFM Publishing House, Kraków 2024.
• Ordering what cannot be done is not possible. The Legal Reasoning of Nūr al-Dīn al-Sālimī (1869–1914,) KAAFM Publishing House, Kraków 2022.
• Can Muslims be French citizens? The North African Muslim Soldiers in the French Army during the Great War (191 –1918), KAAFM Publishing House, Kraków 2021.
• Historia najnowsza Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, Dialog, Warszawa, 2020;
• „Saving Sinners, even Moslems”. The Arabian Mission (1889–1973) and Its Intellectual Roots, Cambridge Scholars, Newcastle upon Tyne, 2018.
• Państwo na muzułmańskim Bliskim Wschodzie. Procesy genezy i czynniki trwania, Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne, Kraków, 2015.
• Slavery and Manumission: British Policy in the Red Sea and the Persian Gulf in the First Half of the 20th Century, Garnett, Readings, 2013.

Monografie przyjęte do druku

• Writing the Past: Ibāḍī Moral Historiography in Nūr al-Dīn al-Sālimī’s Tuḥfat al-Aʿyān bi-Sīrat Ahl ʿUmān
• Bliski Wschód na globalnej szachownicy (wspólnie z dr M. Lipą)

Artykuły i rozdziały (po 2018)

• Variables and Dynamics of the Middle Eastern System, “Stosunki Międzynarodowe – International Relations,” DOI: 10.12688/stomiedintrelat.17888.1, November 2024.
• The social construction of slavery, injustice and manumission on the Gulf Coast of Arabia and Oman in the 1920s and 1930s. w: Slavery in the Middle East and North Africa, ed. by Elena Andreeva and Kevin McNeer, I.B. Tauris, Bloomsbury Publishing House, London 2024, s. 73–94.
• Citizenship, Culture, and Politics: The Discussion on the Naturalization of Muslim Soldiers in the French Army during the Great War (1914–1918), “INSTED: Interdisciplinary Studies in Education & Society, Teraźniejszość – Człowiek – Edukacja”, Vol. 24, No. 2(92), 2022, s. 103–11, https://doi.org//10.34862/tce/2022/11/30/ak1t-at63.
• A Failed Acculturation-by-Naturalisation Experiment. The néo-français in Tunisia under the French Protectorate, “Hemispheres”, No. 37, 2022, s. 5–23, e-ISSN 2449-8645, 2. HEMISPHERES 37, Zdanowski.pdf.
• Equality in inequality: social benefits for North African Muslim soldiers in the French Army during the Great War (1914–1918), “The Journal of North African Studies”, 30 Oct 2022, s. 75–99, https://doi.org/10.1080/13629387.2022.2140142.
• Limited trust and its roots: the attitude of French military and political officials toward North African soldiers during the Great War (1914–1918), “Middle Eastern Studies” 17 Oct 2022, 741–751, https://doi.org/10.1080/00263206.2022.2131547.
• We are not them! Self-presentation of North African Muslim soldiers in the German captivity in 1914–1918, British Journal of Middle Eastern Studies, 19 Sept 2022, https://doi.org/10.1080/13530194.2022.2126348.
• Maqāṣid and Qawāʿid. Objectives and Canons in Islamic Law, w: O Ty, z jakiejkolwiek przychodzisz krainy, przeczytaj opowiedzianą pieśń…Księga jubileuszowa profesor Jolanty Sierakowskie-Dyndo, red. Sylwia Surdykowska-Konieczny, Wydawnictwo UW, Warszawa 2022, s. 392–402.
• Bliskowschodnia piramida. Nowy ład regionalny na Bliskim Wschodzie po 11 września 2001 r., w: Dwie dekady wali z terroryzmem, red. Paulina Piasecka, Difin, Warszawa 2022, ss. ISBN 978-83-8270-092-3.
• Using Government Documents: Diplomatic Service Correspondence of Twentieth Century History ( 2021), rozdział, Research Methods Primary Sources, Marlborough: Adam Matthew, DOI: 10.47594/RMPS_0091
• Using Primary Source Documents for Researching Law and Legal Systems (2021), rozdział, Research Methods Primary Sources, Marlborough: Adam Matthew Digital DOI: 10.47594/RMPS_0181.
• In Search of the Supracultural: American Missionaries in the Gulf in 1920s-1930s, „Islam and Muslim-Christian Relations”, Vol. 30, issue 3, 2019, ss. 383–399. DOI https://doi.org/10.1080/09596410.2019.1653657
• Rev. John G. Lansing (1851-1906) on Preaching the Gospel to Muslims, „The Muslim World”, Vol. 109, July 2019, ss. 450-465. DOI: 10.1111/muwo.12298.
• Nur al-Din al-Salimi (1286-1332/1869-1914 and Islamic Reform in the Modern Indentity Context, [w:] Local and Global Ibadi Identities, red. Y. Kondo, A. Ziaka, Olms, Weidemann, Hildesheim, 2019, s. 167–176. ISBN978-3-487-15567-8
• Contesting Patriarchy in the Middle East: Social Proces and Values, [w:] Società, Valori, Conoscenza. Studi in Onore di Grzegorz J. Kaczyński, ed. by A.-M. Leonora, Bonanno Editore, Roma 2019, s. 251–268.

Przyjęte do druku

• Rethinking International Relations through the Middle East, “Politeja”.
• Reasoning in Ibāḍī law. Qawāʿid fiqhiyya in “Maʿārij al-amāl” of Nūr al-Dīn al-Sālimī (1869–1914), rozdział do ksiegi poświęconej profesorowi Januszowi Daneckiemu.